Kontrol Yanılsaması bireylerin genelde gelecekteki olayları kontrol edebileceklerini düşünmelerine denir: “Kişinin aslında etkileyemediği ya da rastlantıya bağlı olan sonuçlar üzerinde gerçekte sahip olduğundan daha fazla denetimi olduğunu sanma eğilimidir.” (https://clinisyn.com/) Bu durum aşırı özgüven veya iyimserliğe sebep olabilir. Mesela bir insanın şifa bulacağına inanarak bilerek ve isteyerek zararlı bir şeyi yemesi, koklaması veya zararlı bir duruma maruz kalması ve bu durumun kesinlikle ona iyi geleceğine inanması da kontrol yanılsamasıdır. Bir diğer deyişle bir nevi kendisini kandırmasıdır. Çaresizlik hissini bastırmak için beynimizin uydurduğu bir durumdur. Zaman zaman hepimizin yapmış olduğu bir durum aslında. Mesela bir tartışmayı tekrar tekrar düşünüp şunu söyleseydim sonucu değişirdi diye düşünürüz. Geleceği ilgilendiren sorunları şimdiden çözmeye çalışmak ki bunu ben hep yapıyorum, zamanı gelince yapmayı yavaş yavaş uygulamaya başladım.
“1970'lerin başında yapılan bir çalışmada Glass ve meslektaşları katılımcılardan, arkaplanda rastgele aralıklarla yüksek ve rahatsız edici bir uğultu sesi çalarken basit bir görevi tamamlamalarını istediler. Katılımcıların bir grubu " Kontrolü olan " gruba, araştırmacılara gürültünün durmasını istediklerini ancak bunu yapmamalarının çok tercih edildiğini bildirmek için bir düğmeye basabilecekleri söylendi.
"Kontrolü Olmayan " grupta ise böyle bir talimat verilmedi. Her iki grup da görevleri tamamlasa da, sıkıntı seviyeleri de ölçüldü. İlginç bir şekilde, çalışma katılımcıların neredeyse tamamının düğmeye basmadan aktivitenin sonuna ulaştığını gösterirken, Algılanan Kontrolü Olmayan grubunun önemli ölçüde daha sıkıntılı olduğunu ve daha fazla hata yaptığını gösterdi. Bu sonuç, sadece hoş olmayan bir durumu durdurabileceğimize inanmamızın bile buna tahammül etmemizi kolaylaştırdığını gösterdi! Yani, bir yandan, kontrol yanılsaması bizim için iyidir - kontrol ihtiyacımızı tatmin eder ve bizi çaresiz hissetmekten korur.” (https://psikologca.com/blog/kontrol-yanilsamasi-nedir)
“1970'lerin başında yapılan bir çalışmada Glass ve meslektaşları katılımcılardan, arkaplanda rastgele aralıklarla yüksek ve rahatsız edici bir uğultu sesi çalarken basit bir görevi tamamlamalarını istediler. Katılımcıların bir grubu " Kontrolü olan " gruba, araştırmacılara gürültünün durmasını istediklerini ancak bunu yapmamalarının çok tercih edildiğini bildirmek için bir düğmeye basabilecekleri söylendi.
"Kontrolü Olmayan " grupta ise böyle bir talimat verilmedi. Her iki grup da görevleri tamamlasa da, sıkıntı seviyeleri de ölçüldü. İlginç bir şekilde, çalışma katılımcıların neredeyse tamamının düğmeye basmadan aktivitenin sonuna ulaştığını gösterirken, Algılanan Kontrolü Olmayan grubunun önemli ölçüde daha sıkıntılı olduğunu ve daha fazla hata yaptığını gösterdi. Bu sonuç, sadece hoş olmayan bir durumu durdurabileceğimize inanmamızın bile buna tahammül etmemizi kolaylaştırdığını gösterdi! Yani, bir yandan, kontrol yanılsaması bizim için iyidir - kontrol ihtiyacımızı tatmin eder ve bizi çaresiz hissetmekten korur.” (https://psikologca.com/blog/kontrol-yanilsamasi-nedir)
Devamını okumak isterseniz linke tıklayabilirsiniz :)