AĞIR SPOILER! Bir insanın başına gelebilecek en kötü olaylardan birisi bir insanın ölümüne neden olmaktır şüphesiz. Eğer bir insan bizim yüzümüzden ölürse, ölene kadar vicdan azabıyla yaşarız Allah korusun. İşte bu iki film; vicdanı sorgulayan, çaresiz bırakan ve adalet duygusunu ele alan filmlerdir. Anlatılmaz izlenirler ama kısaca özetleyeyim.
Makinist: Karşımızda bir deri bir kemik kalmış Trevor Reznik'i görürüz. Bu adamcağız bir yıldır uyuyamamaktadır. Bu durum onun günlük ve çalışma hayatını olumsuz etkilemektedir. Uykusuzluktan dolayı gün içinde sürekli hata yapmaktadır. Çevresindeki insanlar bu durumdan rahatsız olmaya başlamıştır. Hatta iş arkadaşları artık ondan nefret etme noktasına gelmişlerdir. Bu adamın bu hale gelmesinin elbette bir sebebi vardır. Bunu filmin sonunda öğreniyoruz. Bir gün arabasıyla giderken bir anlık dikkatsizlikle bir çocuğa çarpıp kaçmıştır. Bu durumu unutmaya çalışsa da vicdanı onu rahat bırakmamıştır. Yemeden içmeden kesilip uyku problemi yaşamıştır. Gittikçe kendini kaybetmeye başlayan Reznik, hayal alemine dalarak kendini rahatlatmaya çalışmıştır. Makinist olarak çalıştığı için işi zor olan Reznik'in bi de sanrılar görüp hayal aleminde kaybolması hayatını içinden çıkılmaz bir hale sokmuştur. Bu girdaptan kurtulamayan Reznik, kendine ben kimim sorusunu sorar ve bir katil olduğunu zor da olsa kendine itiraf eder. En sonunda hapse girer ve vicdan azabını susturduğu için bir yıldır özlemini çektiği uykusuna kavuşur.
Memento: Leonard Shelby, evli ve mutlu bir adamdır ta ki evine hırsızlar girip onu başından ağır yaralayıncaya kadar. Bu olaydan sonra Leonard, uzun süreli hafızasını yitirmiştir. Beyninde herhangi bir anı oluşturamamaktadır. Yaşadığı bir olayı birkaç saniye içinde unutmaktadır. İşte film bundan sonra başlıyor diyebiliriz. Çünkü biz de Leonard gibi olayları bilmeyip bulmaca çözer gibi çözmeye çalışıyoruz. Filmin en sevdiğim kısmı budur. Yönetmen Christopher Nolan, Leonard'ı oynattığı gibi bizi de parmağında oynatır. Ayrıca film sondan başa doğru olayları anlatır. Bu daha da büyük bir karışıklığa sebep olur. Filmin sonuna gelirsek, olayın özeti şudur. Leonard'ın karısı kocasının durumuna çok üzülmektedir. Onun hiçbir şey hatırlamadığını fark etmiştir. Hafızasının ne durumda olduğunu test etmek ister. Leonard'ın karısı şeker hastası olduğu için insülin iğnesi vurulmaktadır. Bir gün iğne vaktinin geldiğini ona söyler ve Leonard iğneyi vurur. Birkaç saniye geçtikten sonra Leonard'a tekrar iğne vaktinin geldiğini söyler ve Leonard unuttuğu için iğneyi tekrar vurur. Kadın şok olur ve acı bir şekilde bu olayı birkaç kere tekrar ettirir. Sonunda kadın rahatsızlanır ve ölür. Leonard bu olayı da unutur ve karısını hırsızların öldürdüğünü düşünür. Teddy isimli bir polisle hırsızları yakalarlar ama Teddy, Leonard'a karısının kendisinin öldürdüğünü söyler. Leonard bunu öğrenince şok olur ve durumu kabullenemez. Vicdan azabı çeker ve huzur içinde yaşayabilmesi için karısını öldüren bir katile ihtiyacı vardır. Kendisine unuttuğu gerçeği açıklayan Teddy'e düşman olur ve onu karısının katili gibi göstermek için çeşitli bilgileri vücuduna dövme şeklinde yazdırır. Nasılsa bunların hepsini unutacağı için Teddy'i masum olmasına rağmen karısının katili zannedecektir. Öyle de olur ve Leonard, Teddy'i bulup öldürür. Artık ona gerçeği hatırlatacak kimse kalmamış ve üstüne üstlük karısının katilini tek başına bulup onun intikamını alıp kendini kahraman olarak görmeyi başarmıştır. Vicdanını kendince böyle temize çıkarmıştır.
Makinist: Karşımızda bir deri bir kemik kalmış Trevor Reznik'i görürüz. Bu adamcağız bir yıldır uyuyamamaktadır. Bu durum onun günlük ve çalışma hayatını olumsuz etkilemektedir. Uykusuzluktan dolayı gün içinde sürekli hata yapmaktadır. Çevresindeki insanlar bu durumdan rahatsız olmaya başlamıştır. Hatta iş arkadaşları artık ondan nefret etme noktasına gelmişlerdir. Bu adamın bu hale gelmesinin elbette bir sebebi vardır. Bunu filmin sonunda öğreniyoruz. Bir gün arabasıyla giderken bir anlık dikkatsizlikle bir çocuğa çarpıp kaçmıştır. Bu durumu unutmaya çalışsa da vicdanı onu rahat bırakmamıştır. Yemeden içmeden kesilip uyku problemi yaşamıştır. Gittikçe kendini kaybetmeye başlayan Reznik, hayal alemine dalarak kendini rahatlatmaya çalışmıştır. Makinist olarak çalıştığı için işi zor olan Reznik'in bi de sanrılar görüp hayal aleminde kaybolması hayatını içinden çıkılmaz bir hale sokmuştur. Bu girdaptan kurtulamayan Reznik, kendine ben kimim sorusunu sorar ve bir katil olduğunu zor da olsa kendine itiraf eder. En sonunda hapse girer ve vicdan azabını susturduğu için bir yıldır özlemini çektiği uykusuna kavuşur.
Memento: Leonard Shelby, evli ve mutlu bir adamdır ta ki evine hırsızlar girip onu başından ağır yaralayıncaya kadar. Bu olaydan sonra Leonard, uzun süreli hafızasını yitirmiştir. Beyninde herhangi bir anı oluşturamamaktadır. Yaşadığı bir olayı birkaç saniye içinde unutmaktadır. İşte film bundan sonra başlıyor diyebiliriz. Çünkü biz de Leonard gibi olayları bilmeyip bulmaca çözer gibi çözmeye çalışıyoruz. Filmin en sevdiğim kısmı budur. Yönetmen Christopher Nolan, Leonard'ı oynattığı gibi bizi de parmağında oynatır. Ayrıca film sondan başa doğru olayları anlatır. Bu daha da büyük bir karışıklığa sebep olur. Filmin sonuna gelirsek, olayın özeti şudur. Leonard'ın karısı kocasının durumuna çok üzülmektedir. Onun hiçbir şey hatırlamadığını fark etmiştir. Hafızasının ne durumda olduğunu test etmek ister. Leonard'ın karısı şeker hastası olduğu için insülin iğnesi vurulmaktadır. Bir gün iğne vaktinin geldiğini ona söyler ve Leonard iğneyi vurur. Birkaç saniye geçtikten sonra Leonard'a tekrar iğne vaktinin geldiğini söyler ve Leonard unuttuğu için iğneyi tekrar vurur. Kadın şok olur ve acı bir şekilde bu olayı birkaç kere tekrar ettirir. Sonunda kadın rahatsızlanır ve ölür. Leonard bu olayı da unutur ve karısını hırsızların öldürdüğünü düşünür. Teddy isimli bir polisle hırsızları yakalarlar ama Teddy, Leonard'a karısının kendisinin öldürdüğünü söyler. Leonard bunu öğrenince şok olur ve durumu kabullenemez. Vicdan azabı çeker ve huzur içinde yaşayabilmesi için karısını öldüren bir katile ihtiyacı vardır. Kendisine unuttuğu gerçeği açıklayan Teddy'e düşman olur ve onu karısının katili gibi göstermek için çeşitli bilgileri vücuduna dövme şeklinde yazdırır. Nasılsa bunların hepsini unutacağı için Teddy'i masum olmasına rağmen karısının katili zannedecektir. Öyle de olur ve Leonard, Teddy'i bulup öldürür. Artık ona gerçeği hatırlatacak kimse kalmamış ve üstüne üstlük karısının katilini tek başına bulup onun intikamını alıp kendini kahraman olarak görmeyi başarmıştır. Vicdanını kendince böyle temize çıkarmıştır.